İSO İkinci 500 ortaya koydu: Sanayide büyüme yavaşladı

İSO İkinci 500 listesine giren firmaların üretimden net satışları 2023 yılında 988 milyar TL iken, 2024’te yüzde 41 artışla 1 trilyon 393 milyar TL’ye çıktı. Ancak bu artış, yıllık yüzde 41,1 olan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile arındırıldığında reel bazda binde 1’lik bir gerilemeye işaret ediyor. Böylece, üretimden satışlardaki reel düşüş üç yıl üst üste devam etmiş oldu.

Sıkı para politikası ve zayıf talep etkili

Raporda, sanayi sektöründeki zayıf performansın iç ve dış ekonomik gelişmelerle doğrudan ilişkili olduğu vurgulandı. Türkiye’de 2024 Nisan ayından itibaren sıkılaştırılan para politikası iç talepte yavaşlamaya neden olurken, küresel pazarlardaki durgunluk ve Türk lirasının reel değerlenmesi ihracatçılar üzerindeki baskıyı artırdı. Buna bağlı olarak firmaların uluslararası rekabet gücü ve satış performansı olumsuz etkilendi.

2024’ün lider şirketleri açıklandı

Bu yılki sıralamada, İstanbul Asfalt Fabrikaları 4 milyar 186 milyon TL’lik üretimden satışla ilk sırada yer aldı. Yılmaz Redüktör 4 milyar 185 milyon TL ile ikinci, Boyteks Tekstil ise 4 milyar 169 milyon TL ile üçüncü sıraya yerleşti. Listeye girebilmek için şirketlerin en az 1 milyar 820 milyon TL’lik üretimden satış gerçekleştirmiş olması gerekiyordu.

Listeye 66 yeni şirket girdi

2024’te 66 yeni şirket İSO İkinci 500 listesine dahil olurken, geçen yıl İSO 500’de yer alan 41 firma bu yıl İkinci 500’e geriledi. 393 şirket ise 2023 ve 2024 yıllarında da listede kalmayı başardı.

İhracat artışı sınırlı da olsa olumlu

İSO İkinci 500 şirketlerinin toplam ihracatı 2024’te yüzde 6,2 artarak 15,9 milyar dolara yükseldi. Bu oran, İSO 500 şirketlerinin ihracat artışının üzerinde gerçekleşti. Özellikle tekstil ve giyim sektörlerindeki firmaların güçlü ihracat performansı bu artışta belirleyici oldu.

Kârlılıkta dikkat çeken düşüş

Araştırmaya göre, faaliyet kârı yüzde 18,9 azalarak 145 milyar TL’den 118 milyar TL’ye düştü. Faaliyet karlılığı oranı ise yüzde 12,6’dan yüzde 7,3’e geriledi. Vergi öncesi kâr ve zarar toplamı da yüzde 63,8 düşerek 34 milyar TL’ye indi. Satış karlılığı oranı yüzde 2,1 ile son 10 yıl ortalamasının (yüzde 7) oldukça altında kaldı.

Enflasyon muhasebesinin etkisiyle oluşan 20,6 milyar TL’lik zarar, satış karlılığı oranını 1,3 puan aşağı çekti. Bu etki olmasaydı satış kârlılığı yüzde 3,4 olacaktı.

FAVÖK oranı da geriledi

Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (FAVÖK) toplamı yüzde 16 artışla 205 milyar TL’ye yükselse de, FAVÖK kârlılığı yüzde 15,3’ten yüzde 12,7’ye düştü. Bu oran da son 10 yılın ortalaması olan yüzde 13,8’in gerisinde kaldı.