Nöbetçi Eczaneler
Ekonomist Arda Tunca, yapay genel zekâ (YGZ) sistemlerinin üretkenliği artırma potansiyeline sahip olmakla birlikte, derin sosyal ve ekonomik kırılmalara da yol açabileceği uyarısında bulundu. Tunca’ya göre YGZ, insan emeğini hızla ikame edebilir; bu da gelir dağılımında radikal bir dengesizliğe, hatta toplumsal yapının yeniden tanımlanmasına neden olabilir.
Ekonomik güvence için sermaye sahibi olmak tek yol haline gelir
“Eğer YGZ patlayıcı bir büyümeye neden olur ve emeğin büyük kısmını devre dışı bırakırsa, ekonomik güvence için sermaye sahibi olmak tek yol haline gelir” diyen Tunca, bu nedenle geleceği gören sermaye çevrelerinin şimdiden YZ odaklı şirketlere yatırım yaptığını hatırlattı. Ancak bu trendin herkesi kapsamadığını ve eşitsizliği kalıcılaştırabileceğini vurguladı.
Tunca, Sanayi Devrimi’nden bilgi çağının başlangıcına kadar uzanan tarihsel örnekleri hatırlatarak, her büyük teknolojik sıçramanın başlangıçta eşitsizliği artırdığını söyledi. “Bugün YGZ’nin ölçeği, geçmişteki dönüşümlerle kıyaslanamayacak kadar büyük. Sermaye, artık sadece makineler değil; veri, yazılım ve algoritmalardan oluşuyor. Eğer bu varlıklar dar bir kesimin elinde toplanırsa, eşitsizlik yapısal hale gelir” dedi.
Yalnız emeği değil gücü de otomatikleştirecek
Arda Tunca, YGZ’nin yalnızca emeği değil, aynı zamanda gücü de otomatikleştirebileceğini belirterek, demokratik ülkeleri uyararak, “Zekânın altyapısı kamusal denetim altında olmazsa, yalnızca çalışmanın değil yurttaşlığın da anlamı sorgulanabilir hale gelir” dedi.
Arda Tunca’ya göre, hükümetlerin çoğu henüz bu riskleri gözeten stratejiler geliştirmedi. Kamusal politikaların hâlâ kısa vadeli risklere odaklandığını belirten Tunca, “İklim krizine nasıl zamanında yanıt veremediysek, YGZ konusunda da benzer bir kayıtsızlık var. Bu gelişmeler sessiz ama çok derin sonuçlar doğurabilir” diye konuştu.
Son olarak Tunca, “Planlama yapılmazsa gelecek adil olmayacak. Elimizdeki tüm işaretler, şimdilik adil bir geleceğin inşa edilmediğini gösteriyor” diyerek uyarısını yineledi.