Bir yanda susuzluk, diğer yanda yeni borçlanma: Bütçede öne çıkan iki kriz hattı

Torba yasa kapsamında hazırlanan “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” tasarısının 31’inci maddesiyle Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na iç borçlanma yapma yetkisi veriliyor.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, söz konusu düzenlemenin kamu maliyesi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Eğilmez, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na verilen borçlanma yetkisinin, Hazine Birliği ve Bütçe Birliği ilkelerini zayıflatacağını ifade etti.

Eğilmez, bu yetkiyle birlikte Türkiye Varlık Fonu’ndan sonra Kentsel Dönüşüm Başkanlığı da kamu kesimi adına borçlanma yapabilen bir kurum haline geleceğini ifade etti. Ayrıca Eğilmez’e göre, yeni düzenleme kapsamında Başkanlık, kamu bankalarından piyasa koşullarına göre daha düşük maliyetlerle borçlanabilecek.

Eğilmez, bu uygulamanın geçmişte yaşanan “görev zararı” uygulamalarına benzer bir süreci yeniden başlatabileceğini belirterek, “Hazine Birliğini bozmakla kalmayacağız, görev zararı dönemine geri dönme riski doğacak” değerlendirmesinde bulundu.

Ne olmuştu?

Eylül ayında yüksek çıkan enflasyonun nedenlerinden biri olarak gösterilen kuraklık, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de değerlendirmelerinde yer aldı. Şimşek, kuraklık ve zırai don nedeniyle gıda fiyatlarında artış yaşandığını, bunun enflasyona 1,1 puan katkı yaptığını belirtmişti.

Bütçe görüşmelerinde milletvekilleri, özellikle Konya Ovası’nda yaşanan kuraklığa dikkat çekti. MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, ovadaki yer altı su seviyesinin kritik seviyeye indiğini ve tarımsal üretimin tehlike altında olduğunu ifade ederek, “Eğer böyle giderse tahıl ambarı Konya’da tarım yok olacaktır” dedi. DEVA Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık ise Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin suladığı ovada su kıtlığı yaşandığını vurgulayarak, “Su bulamadıktan sonra bütçenin, binaların bir anlamı kalmıyor” ifadesini kullandı.

Gazeteci Çiğdem Toker, kuraklığın bütçe gündemine girmesini önemli bulurken, sulama yatırımlarının neden ağır ilerlediği sorusunu gündeme taşıdı. Toker, “Sulama yatırımları üzerine kurulacak herhangi bir rant mekanizması bulunmadığı için olabilir mi?” sorusuyla hükümetin önceliklerine dikkat çekti.

Öte yandan, torba yasayla Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na iç borçlanma yetkisi verilmesi, kamu maliyesi açısından yeni bir tartışma başlattı.