Türkiye’de ortalama yaşam süresi artmaya devam ediyor. TÜİK’in 2022-2024 dönemine ilişkin açıkladığı “Hayat Tabloları” verilerine göre, doğuşta beklenen yaşam süresi bir önceki döneme göre yükselerek 78,1 yıla ulaştı. Kadınlar erkeklere göre daha uzun yaşarken, erkekler daha uzun süre sağlıklı kalabiliyor. Eğitim seviyesi ise yaşam süresi üzerinde belirleyici bir etken olarak öne çıkıyor.
Kadınlar daha uzun yaşıyor
Cinsiyete göre değerlendirildiğinde, kadınların yaşam süresinin erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun olduğu belirlendi. Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl olarak kaydedildi. Bu fark, kadınların yaşam kalitesi ve sağlık hizmetlerine erişimde daha avantajlı olduğunu ortaya koyuyor.
Yaşa göre beklenen yaşam süreleri
Belirli yaş gruplarına göre yapılan hesaplamalar da çarpıcı sonuçlar ortaya koydu:
-
15 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süresi ortalama 64,3 yıl (erkeklerde 61,7 yıl, kadınlarda 66,9 yıl)
-
30 yaşındaki bireyler için 49,9 yıl (erkeklerde 47,5 yıl, kadınlarda 52,3 yıl)
-
50 yaşındaki bireylerde 30,9 yıl (erkeklerde 28,6 yıl, kadınlarda 33,1 yıl)
-
65 yaşındaki bireylerde ise bu süre ortalama 18 yıl olup, kadınların erkeklere kıyasla 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
Eğitim yaşam süresini etkiliyor
Veriler, eğitim düzeyi arttıkça beklenen yaşam süresinin de uzadığını gösterdi. Ortaöğretim altı seviyesinde eğitim almış bireylerle yükseköğretim mezunları arasında yaklaşık 5 yıllık bir yaşam süresi farkı bulunuyor. Bu durum hem erkekler hem de kadınlar için geçerli.
Örneğin, 30 yaşındaki bir kişinin eğitim düzeyine göre yaşam beklentisinde, yükseköğretim mezunları lehine belirgin bir avantaj görülüyor.
Sağlıklı yaşam süresi erkeklerde daha yüksek
“Sağlıklı yaşam süresi” yani bireylerin sağlık sorunları yaşamadan geçirdiği ortalama süre ise doğuşta toplamda 57,6 yıl olarak belirlendi. Erkeklerde bu süre 58,9 yıl, kadınlarda ise 56,3 yıl oldu. Bu da erkeklerin, kadınlara göre daha uzun süre sağlık problemi yaşamadan yaşamlarını sürdürebildiğini ortaya koydu.
