Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, vatandaşların harcamalarında konut ve kira giderlerinin ilk sıradaki yerini koruduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre gelir düzeyi, hane büyüklüğü ve gelir kaynağına göre harcama alışkanlıkları değişirken, en fazla israf edilen gıda ürünlerinin ise taze meyve ve sebzeler olduğu belirlendi.
TÜİK verilerine göre, 2025 yılında hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamalarına ayrıldı. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları izledi.
Toplam tüketim harcamalarında en düşük paya sahip harcama grupları ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.
Gelir arttıkça ulaştırma harcamaları yükseldi
Araştırma sonuçlarına göre, gelir seviyesi yükseldikçe ulaştırma harcamalarının bütçe içindeki payı da arttı. En yüksek gelir grubundaki haneler harcamalarının yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 25’ini ulaştırmaya, yüzde 12,4’ünü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.
En düşük gelir grubundaki hanelerde ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 38,7’ye, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 29,2’ye ulaştı. Aynı grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 8,6 olarak hesaplandı.
Gelir kaynağı harcama tercihlerini etkiledi
Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya ve yüzde 16’sını gıda harcamalarına ayırdı.
Müteşebbis geliri elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamaları yüzde 25,9 ile ilk sırada yer aldı. Bu grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda harcamalarının payı ise yüzde 17 olarak kaydedildi.
Tek kişilik hanelerde kira yükü daha fazla
Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek kişilik hanelerin bütçelerinin yüzde 41’ini konut ve kira harcamalarına ayırdığı görüldü. Bu grupta gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 14,3, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 14,4 oldu.
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7’ye yükselirken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4, ulaştırma harcamalarının payı yüzde 18,1 olarak hesaplandı.
En fazla meyve ve sebze israf edildi
Araştırma, hanelerde en fazla israf edilen gıda ürünlerinin taze meyve ve sebzeler olduğunu ortaya koydu. Buna göre israf edilen gıdaların yüzde 39,7’sini taze meyve ve sebzeler oluşturdu. Bu ürünleri yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
tclira.com


