Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), deprem bölgesindeki konut arzının kira fiyatlarına etkisini inceleyen yeni bir çalışma yayımladı. “Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri” başlıklı raporda, yeniden imar sürecinin konut piyasasına etkileri değerlendirildi. Çalışmaya göre, kamu öncülüğünde yürütülen projelerle konut stoku hızla genişlerken, artan arz kira fiyatlarındaki yükselişi sınırlamaya başladı.
Deprem bölgesinin konut üretimindeki payı yüzde 20’yi aştı
TCMB verilerine göre, deprem bölgesinde inşaat faaliyetleri belirgin şekilde hızlandı. Özellikle kamu tarafından yürütülen konut projeleri, yeni yapıların tamamlanma sürecini hızlandırdı.
Deprem öncesinde bölgenin yapı kullanım izinlerindeki payı yaklaşık yüzde 12 seviyesindeyken, bu oran 2025 yılında yüzde 20’nin üzerine çıktı. Böylece deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yeni konut üretiminden aldığı pay önemli ölçüde arttı.
Tamamlanan yapıların kullanıma açılmasıyla bölgedeki konut stoku genişlerken, deprem sonrasında ortaya çıkan barınma ihtiyacının karşılanmasında da önemli mesafe alındı.
Konut arzındaki artış kira enflasyonunu yavaşlattı
Deprem illerinde kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında oldukça yüksek seviyelerde gerçekleşti. Bu dönemde bölgedeki kira artışları, diğer il gruplarının belirgin şekilde üzerinde seyretti.
Ancak 2025 yılında konut teslimlerinin hız kazanmasıyla birlikte kiralık konut arzında güçlü bir toparlanma yaşandı. Arzın genişlemesi, kira fiyatlarındaki yükseliş hızının da yavaşlamasına katkı sağladı.
TCMB çalışmasında, artan konut arzının deprem illerindeki kira enflasyonunun diğer bölgelerden ayrışmasını sınırladığı belirtildi. Yeni konutların piyasaya girmesiyle birlikte talep daha geniş bir konut stokuna yayıldı ve kira üzerindeki fiyat baskısı azaldı.
Çevre illerde kira talebi geri göçle geriledi
Deprem sonrası yaşanan göç hareketleri, çevre illerin kira piyasasını da önemli ölçüde etkiledi. Deprem bölgesinden ayrılan vatandaşların yakın şehirlere taşınması, bu illerde kiralık konut talebinin yükselmesine neden oldu.
Rapora göre, depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu 2024 ve 2025 yıllarında benzer bir seyir izlerken, 2026 yılında artış oranlarında düşüş görüldü.
Bu gelişmede, deprem bölgesindeki konut stokunun yeniden güçlenmesiyle başlayan geri göç hareketlerinin etkili olduğu değerlendirildi. Bölgeye dönen nüfusun artması, çevre illerde kiralık konut talebinin ve buna bağlı fiyat baskısının azalmasını beraberinde getirdi.
İnşaat sektöründeki kapasite diğer illere kayıyor
Deprem bölgesindeki konut projelerinde önemli bir tamamlanma aşamasına gelinmesi, inşaat sektöründeki istihdam ve üretim dağılımını da değiştirmeye başladı.
TCMB verilerine göre, deprem bölgesindeki inşaat istihdamında kademeli gerileme yaşanırken, bölge dışındaki illerde inşaat istihdamı hızlı şekilde arttı. Böylece deprem bölgesinde kullanılan iş gücü, teknik kapasite ve üretim kaynaklarının bir bölümü diğer şehirlerdeki projelere yönelmeye başladı.
Bu gelişmenin, önümüzdeki dönemde farklı bölgelerde konut üretim kapasitesini desteklemesi ve kiralık-satılık konut arzının genişlemesine katkı sağlaması bekleniyor.
TCMB: Konut arzı kira baskısını azaltmaya devam edecek
TCMB’nin çalışmasında, konut arzındaki artışın kira piyasası üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde de devam edeceği öngörüldü.
Yeni konut teslimlerinin doğrudan etkilenen deprem illerindeki fiyat baskısını azaltması beklenirken, geri göç hareketlerinin de çevre illerdeki kira talebini dengeleyeceği değerlendirildi.
Bunun yanında, deprem bölgesindeki inşaat kapasitesinin diğer illere yönelmesinin ülke genelindeki konut arzını destekleyebileceği belirtildi.
tclira.com