Nöbetçi Eczaneler
Ekonomist Murat Kubilay, Venezuela merkezli küresel gerilimin demokrasi, jeopolitik kamplaşmalar ya da uluslararası hukuk tartışmalarıyla sınırlı ele alınmaması gerektiğini belirterek, sürecin temelinde küresel petrol arzındaki hızlı artış ve uluslararası iktisadi dengelerin yer aldığını ifade etti.
Sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulunan Kubilay, dünyanın petrol çağının son aşamalarına yaklaştığını, ancak bu sürecin petrolün tükenmesiyle değil, arz fazlası nedeniyle stratejik önemini yitirmesiyle gerçekleşeceğini ifade etti.
Petrol talebinde artış sona yaklaşıyor
Kubilay’a göre önümüzdeki 4–8 yıl içinde küresel petrol talebindeki artış duracak. Buna karşın petrol arzı, özellikle 2014’ten bu yana kayaç petrolü ve gazı devrimiyle birlikte hızla yükseliyor. Bu artışın merkezinde ise ABD bulunuyor.
ABD’nin bugün dünyanın en büyük petrol üreticisi konumunda olduğunu vurgulayan Kubilay, Irak’ın yeniden büyük üreticiler arasına girmesi, Guyana ve Gabon gibi yeni ülkelerin devreye girmesi ile Kanada, Brezilya ve Meksika’nın artan üretiminin küresel arzı büyüttüğünü kaydetti.
Yeni teknolojiler petrol üretimini yaygınlaştırdı
Birçok ülkede yeni teknolojiler sayesinde petrol üretiminin kolaylaştığını belirten Kubilay, Türkiye dahil pek çok ülkede bu gelişmenin iç politika malzemesi haline getirildiğini, ancak asıl meselenin teknolojik dönüşüm olduğunu ifade etti.
Yeşil dönüşüm ve zayıflayan talep
Kubilay, Çin başta olmak üzere birçok ülkede yeşil dönüşümün hızlandığını, küresel ekonomik büyümenin yavaşlamasıyla talep tarafında da kırılganlık oluştuğunu dile getirdi. Stratejik petrol stoklarının dolu olması nedeniyle petrol fiyatlarının korunabilmesi için arzın kontrol edilmesinin zorunlu hale geldiğini belirtti.
ABD’nin önceliği: Arzı kontrol altında tutmak
Uzun yıllar bu rolü OPEC+ grubunun üstlendiğini hatırlatan Kubilay, ABD’nin ise fiyatlar düşse dahi arz kısıntısına gitmeden üretimi artırmaya devam ettiğini söyledi. Kubilay’a göre ABD, yeşil dönüşüme hazırlıksız yakalanırken, mevcut yönetimin enerji politikalarında petrol üreticilerinin etkisi belirleyici oldu.
Venezuela neden hedefte?
Kubilay, ABD’nin önceliğinin Venezuela’nın petrolünü ele geçirmek değil, bu ülkenin petrol ihracatını devre dışı bırakmak olduğunu ifade etti. Venezuela’nın ardından İran’ın da benzer bir süreçle karşı karşıya kalabileceğini belirten Kubilay, Rusya’nın petrol satışlarının da Batı pazarlarında sınırlandırıldığını hatırlattı.
Petrol fiyatları neden çökmüyor?
2030’lu yıllarda küresel ölçekte petrol fazlalığına rağmen fiyatların sert biçimde düşmeyebileceğini belirten Kubilay, bunun nedeninin bazı büyük üreticilerin fiilen satış yapamaması olduğunu kaydetti. Bu süreçte petrolün kömür benzeri, kritik ama stratejik olmayan bir kaynağa dönüşeceğini ifade etti.
Kubilay’a göre yeşil dönüşümde önde olan ülkelerde petrolün önemi hızla azalırken, Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ülkeler için petrol önemini bir süre daha koruyacak. Ancak bu olumsuz tablonun 2040’lara doğru zayıflaması bekleniyor.
tclira.com
1. Venezuela konusunun; epey çocuksu bir uluslararası hukuka aykırılıkla veya çok bilmiş 3. Dünya Savaşı meraklılarının Çin heyecanıyla değerlendirilmemesi gerekiyor. Konunun temelinde uluslararası iktisat var.
Konu petrol; ama mesele PETROL ARZININ FAZLALIĞI. İnceleyelim.— Dr. M. Murat Kubilay (@mmkubilay) January 3, 2026